Strażnicy Uśmiechu
PROGRAM DLA NAUCZYCIELI, PSYCHOLOGÓW I PEDAGOGÓW
Rozwój kompetencji społeczno–emocjonalnych
dzieci i młodzieży dzięki spójnym oddziaływaniom wychowawczym szkoły
Dla dzieci i młodzieży w wieku 5-15 lat
Program podzielony jest na dwie części. Pierwsza część skierowana jest do dzieci w wieku 5-10 lat, druga – do młodzieży w wieku 10-15 lat.
Nauczyciele otrzymują
Zaświadczenie udziału w szkoleniu oraz pakiet pomocy dydaktycznych i scenariusze zajęć.
Grupa 16-18 nauczycieli (w tym psychologa i pedagoga)
Organizator grupy 18 osobowej korzysta z bonusu – 1 osoba (koszt szkolenia + materiały – gratis!).
Szkolenie trwa 18 h
Po szkoleniu nauczyciele przygotowani są do przeprowadzenie 32 zajęć.
O programie
Program „Strażnicy Uśmiechu” opracowała Nada Ignjatović-Savić – profesorka psychologii Uniwersytetu Belgradzkiego w Serbii, po trudnych doświadczeniach wojny w krajach byłej Jugosławii.
Podstawy teoretyczne programu są połączeniem interaktywnego i konstruktywistycznego podejścia do rozwoju człowieka Lwa Wygotskiego z modelem Porozumienia bez Przemocy Marshalla B. Rosenberga.
Istotą programu jest posługiwanie się symboliką (rysunek, pantomima, gry, scenki) oraz wymiana zdań i omawianie tematów w grupie, co daje dzieciom możliwość świadomego przeżywania własnych wewnętrznych stanów i pozwala na poszukiwanie rozwiązań problemów.
Ćwiczenia relaksacyjne i ruchowe pomagają dzieciom pozbyć się napięcia i przyczyniają się do stworzenia dobrego nastroju w grupie. Warsztaty zostały opracowane i uporządkowane tematycznie w taki sposób, by dziecko stopniowo oswajało się z tym, co jest dla niego nieprzyjemne i bolesne, a w konsekwencji dalszych spotkań wyzwalało w sobie pozytywne uczucia i aktywną postawę.
Cele programu
Przede wszystkim zapobieganie destrukcyjnym postawom dzieci, wspomaganie rozwoju samoświadomości i przygotowanie ich do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym poprzez rozwijanie kompetencji społeczno-emocjonalnych – słowem rozwój Inteligencji Emocjonalnej. Dodatkowo celem programu jest zapewnienie spójnych oddziaływań wychowawczych szkoły oraz poprawa efektów nauczania.
Dwie części
Cały program składa się z dwóch części. Pierwsza z nich (32 spotkania) skierowana jest do uczniów klas I-III i obejmuje między innymi takie tematy, jak: wyrażanie uczuć, co mnie martwi, sny, moja złość, skarżypyta. Druga część (również 32 spotkania) skierowana jest do młodzieży w wieku 10-15 lat i obejmuje między innymi takie tematy, jak: konstruktywne rozwiązywanie konfliktów, wartości, cele – spojrzenie w przyszłość.
Zasady postępowania
Poniżej wymieniamy najważniejsze zasady postępowania, którymi powinni kierować się nauczyciele realizujący program.
Dziecięce przeżywanie świata dokonuje się za pośrednictwem dorosłych
Dorośli pomagają dziecku zmierzyć się z wyzwaniami, prowadząc go na wyższy poziom rozwoju, a jednocześnie chronią go przed doświadczeniami, do których jeszcze nie dorosło;
Sposób organizacji zajęć
Dzieci są aktywnymi uczestnikami interakcji
Gotowe rozwiązania nie istnieją, nie ma gotowych odpowiedzi
Dorosły pytając nie ma z góry ustalonej odpowiedzi, jaką powinien otrzymać od dziecka. Należy położyć akcent na proces odkrywania i poznawania, a nie na wynik. Proces poznawczy następuje poprzez zabawę.
Dorosły ukierunkowuje
Na nic jednak nie nalega, elastycznie przechodzi między nastawieniem symetrycznym i asymetrycznym, między niesieniem pomocy i wsparcia dziecku, a ośmielaniem i zachęcaniem go do podejmowania działań.
Dorosły pielęgnuje pozytywne nastawienie
Dorosły komentuje je i stara się podkreślać wszystko to, co jest pozytywne i dobre w każdym z osobna, i to w sposób konkretny (podoba mi się, że zrobiłeś to czy tamto), a nie ogólnie (jesteś dobry).
Dorosły stwarza atmosferę zaufania i akceptacji
Brak ocen i krytyki
Dorosły reaguje bardzo wrażliwie na emocje
Dzieci czują się bezpiecznie tylko w otoczeniu, które akceptuje ich uczucia, w którym mogą swobodnie wyrazić swoje dobre lub złe samopoczucie.
Dorosły toleruje okazywanie negatywnych emocji
Dorosły daje czas, by dzieci mogły je uzewnętrznić (strach, gniew, blokada…). Nie zadaje pytań, nie próbuje negować emocji (nie płacz, to nie ma sensu…). Pomaga dziecku, by zdefiniowało swoje uczucia: (jesteś smutny albo zły…). Wspiera dziecko i dodaje odwagi, by swoją energię wykorzystywało konstruktywnie, by nie raniło siebie, ani innych.
Dorosły docenia fakt, gdy dziecko potrafi zapanować nad emocjami
Dorosły uczy dziecko, by panowało nad swoimi słabościami, by cieszyło się swoimi osiągnięciami, by odczuwało dumę z siebie i potrafiło ją wyrazić.
Modelowanie zachowań
Jest świadomy, że własnym zachowaniem modeluje zachowanie dzieci. Dzieci kształtują swoje zachowanie według wzorców, które dostarczają im dorośli.
Dorosły wykazuje się tolerancją, zrozumieniem i wolą współpracy
To znaczy, że sam jest w stosunku do innych łagodny, spokojny, pozbawiony agresji.
Podkreśla oryginalność
To, że każdy jest jedyny i niepowtarzalny, zaś różnice między nami tylko nas wzbogacają. Najważniejszym zadaniem w wychowaniu dzieci jest pomoc w formowaniu pozytywnego wyobrażenia o sobie, by wytworzyły wiarę w siebie oraz poczucie, że gdy dają coś z siebie innym i przyjmują coś od innych, to jednocześnie wzbogacają siebie nawzajem.
Uwaga!
Program może być realizowany przez nauczycieli, którzy ukończyli szkolenie przygotowujące do jego prowadzenia.
W ramach szkolenia
Nauczyciele uzyskują przygotowanie do prowadzenia obu części programu.
Przyjaciele Zippiego
Program, może być potraktowany jako forma kontynuacji programu „Przyjaciele Zippiego” w klasach starszych.
Nauczyciele, psycholog i pedagog
W szkoleniu powinien brać udział psycholog oraz pedagog z tej samej szkoły (jeżeli w szkole nie ma psychologa ani pedagoga, rolę osoby wspierającej może pełnić nauczyciel świetlicy, dyrektor).
Program może być realizowany na godzinach wychowawczych, w ramach zajęć pozalekcyjnych lub też na godzinie dodatkowej (art. 42 Karty Nauczyciela), przeznaczonej na zajęcia wspierające, wyrównawcze, rozbudzające zainteresowania oraz zdolności uczniów. Program powinien być zrealizowany w ciągu jednego roku szkolnego, podczas kolejnych tygodni, w miarę możliwości bez dłuższych przerw pomiędzy zajęciami.
Realizacja programu wpływa na
- poprawę wyników nauczania i frekwencji,
- ograniczenie przemocy i zachowań agresywnych,
- pogłębienie współpracy i wzajemnego wsparcia w gronie pedagogicznym,
- zapobiega wypaleniu zawodowemu nauczycieli.
Prowadząca
